شهر دامغان ( پیش شماره : 3523-023 )

دامغان با وسعت 12110 کيلومتر مربع از طرف شمال به خط الراس و به کوههای البرز، از شرق به شهرستان شاهرود، از جنوب به دشت کويرمرکزی ايران و از غرب به شهرستان سمنان منتهی می شود. دامغان در طول جغرافيايي 54 درجه و 20 دقيقه و 8 ثانیه و عرض جغرافيايي  36 درجه و 9 دقيقه و 48 ثانیه قرار دارد. ارتفاع شهر از سطح دريا 1170 متر و اختلاف ساعت آن با تهران 11 دقيقه و 5 ثانيه است.جمعیت آن 59300 نفر است. شهر دامغان در چهار صد سال پيش از ميلاد مسيح چنان عظمتي داشت كه اشك سوم وتيرداد اشكاني در سال 249 پيش از ميلاد آن را پايتخت خود قرار دادند. اين شهر تا قرن اول ميلادي اهميت خود را حفظ كرد ومركز ايالت بزرگ قومس بود. برخي‌ها، طرح اين شهر را به هوشنگ نسبت داده‌اند. اين نظريه به واقعيت نزديك‌تر است كه مردم اين منطقه در اطراف رودخانه چشمه‌علي كه در دره كوه‌هاي شمالي جاري است، اسكان يافتند و مدنيتي را به وجود آوردند. چنانكه نوشته‌اند، نزديك به چهار صد سال پيش از ميلاد مسیح، جمعي از مغان در مسير همين رود سكني گزيدند و به همين علت، نخست ‌اين منطقه ده مغان ناميده شد و به مرور زمان به دمغان وسرانجام به دامغان تبديل شد.دامغان مدتي پايتخت زمستاني شاهان اشكاني بود و تا كشته شدن يزدگرد، آخرين پادشاه ساساني موقعيت خود را حفظ كرد. در دوره‌هاي حكومت امويان،‌ عباسيان، طاهريان، سامانيان، سربداران و ديلميان، دامغان از موقعيتي قابل توجه براي امرا و حكومت‌ها برخوردار بود.منطقه دامغان در زمان سلجوقيان، از جمله پايگاه‌هاي مهم پيروان فرقه اسماعيليه بود و در طول سال‌هاي 483 تا 654 هجري، وقايعي مهم براي اين فرقه در منطقه روي داد. آثار قلعه‌هاي موجود، بر اين رويداد و حضور فعال پيروان اسماعيله درمنطقه دلالت دارد. بين سال‌هاي 700 تا 900 هجري، منطقه دامغان شاهد حضور حكمرانان مختلف بود و طبق روايت سياحاني كه از اين شهر ديدن كردند، در آن زمان دامغان آخرين شهر عمده غرب ايران محسوب مي‌شد. قتل عام تاتارها كه در سال 769 هجري به دستور تيمور لنگ صورت گرفت، به اين منطقه نيز سرايت كرد و خيل بي‌شماري از مردم دامغان به جرم پناه دادن به تاتارها از دم تيغ گذشتند. اين بلاي خانمان برانداز، باقي مانده اهالي دامغان از كشتار چنگيز خان را از بين برد.منطقه دامغان كه در دوران صفويان، افشاريان و زنديان مورد توجه و شاهد رويدادهاي سياسي متعدد بود، در دوران قاجاريه نيز در اين منطقه چشم به جهان گشودند كه باباخان وفتحعلي خان از آن جمله بودند. فتحعلي شاه،‌ علاقه‌اي وافر به دامغان داشت. در جريان انقلاب مشروطيت، واقعه‌اي مهم كه در دامغان روي داد، مخالفت مردم اين منطقه با محمدعلي شاه واعلام حمايت و هواداري از مشروطه خواهان وتشكيل انجمني به نام شعبه انجمن آزاديخواهان آذربايجان بود. اين انجمن، به دعاوي و اختلافات مردم رسيدگي مي‌كرد. انجمن، تازمان به توپ بستن مجلس و قتل عده‌اي از آزاديخواهان شناخته شده همچون ملك المتكلمين و صوراسرافيل فعال بود و در اين زمان منحل شد.

 

 

آثار تاریخی دامغان

 

مسجد تاریخانه دامغان چشمه علی و عمارت آن   عمارت دختر ناصرالدین شاه
قلعه های روستای مایان مدرسه موسویه نقاره خانه
برج پیر علمدار برج طغرل گنبد زنگوله
رباط شاه عباسی دامغان کاروانسرای دامغان مسجد جامع دامغان
قلعه گردکوه امام زاده جعفر (ع) و امام زاده محمد (ع) گنبد چهل دختر
مقبره شاهرخ میرزا بقعه امامزاده ابراهیم (ع) بقعه عبدالعالی (ع) وعبدالمعالی (ع)

گالری تصاویر منتخب از طبیعت دامغان